Tag Archive | "Υδατικά"

Tags: , ,

Το άλυτο πρόβλημα των υδάτων υπονομεύει το αναπτυξιακό μέλλον της Θεσσαλίας

Posted on 17 Σεπτεμβρίου 2020 by admin

Την περίοδο που διανύουμε η Εθνική Οικονομία κινείται στον αστερισμό ενός «σχεδίου ανάκαμψης», στη βάση της αναμενόμενης ενίσχυσης από το αντίστοιχο Ταμείο της ΕΕ, για το οποίο η Κυβέρνηση φαίνεται ότι έχει οριστικοποιήσει τις βασικές κατευθύνσεις, ενώ παράλληλα εκπονεί το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ,2021 – 2025) της χώρας.

Επικεντρώνουμε την τοποθέτησή μας στην Θεσσαλία, στις επιλογές και τις πρακτικές των αρμόδιων οργάνων της Κυβέρνησης και των τοπικών αυτοδιοικητικών φορέων, για τα σημερινά  και μελλοντικά προβλήματα.  Όλα τα σχέδια υποτίθεται ότι στοχεύουν στην αειφορική και διατηρήσιμη ανάπτυξη, στη πράσινη οικονομία και στη προσαρμογή στη κλιματική αλλαγή.

Βασικοί πυλώνες για την βιώσιμη ανάπτυξη στη θεσσαλική περιφέρεια είναι η γεωργία/κτηνοτροφία, η μεταποίηση και η παραγωγή ενέργειας (χωρίς να υποτιμούμε την σημασία των μεταφορών, του τουρισμού, των υπηρεσιών και άλλων τομέων).

Θα πρέπει για τον σχεδιασμό να ληφθούν υπόψη η εδώ και δεκαετίες, παγιωμένη πλέον, «κακή» κατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων της (επιφανειακών και υπόγειων), η απειλή από φαινόμενα ξηρασίας και λειψυδρίας,αλλά και πλημμυρών, απέναντι στα οποία η Θεσσαλία είναι ευάλωτη και ανοχύρωτη,καθώς και το μεγάλο θέμα της επάρκειας και της διαχείρισης των υδατικών πόρων της περιοχής.

Συνεπώς, για ένα σοβαρό και αξιόπιστο αναπτυξιακό σχέδιο στις σημερινές συνθήκες, θα πρέπει πρώτα και πέρα από οτιδήποτε άλλο να αξιολογηθεί η Θεσσαλία ως «υδατικό διαμέρισμα» και μόνο μετά από αυτό να αντιμετωπισθεί ως περιφερειακή ενότητα. Δυστυχώς, κάτι τέτοιο δεν βλέπουμε να ακολουθείται.

Σήμερα στην περιοχή μας παρατηρούμε ότι συγκρούονται δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την ανάπτυξη.

Η πρώτη είναι η «συμβατική» αντίληψη, δηλαδή να παράγουμε συνεχώς όλο και περισσότερα «έργα» σε διάφορους τομείς, αξιοποιώντας με μια «μηχανιστική» λογική τις ποικίλες χρηματοδοτικές πηγές από Ευρωπαϊκά προγράμματα και εθνικούς πόρους, ενώ στην συνέχεια ακολουθεί μια συστηματική  επικοινωνιακή τακτική, δημιουργώντας μία επίπλαστη εικόνα προόδου και ευημερίας, βελτίωση της θέσης των εργαζομένων και της κοινωνίας συνολικά, επιφέροντας μόνο πρόσκαιρα αναπτυξιακά και κυρίως πολιτικά οφέλη, παρότι παραμένει χαμηλή η παραγωγικότητα του πρωτογενούς τομέα και η Θεσσαλία καθηλωμένη στην ούτως ή άλλωςπεριορισμένη ενεργειακή συνεισφορά της στην ηλεκτροπαραγωγή (με έργα από την δεκαετία 1960 !).

Η άλλη αντίληψη για την ανάπτυξη, θα έπρεπε να έχει προσανατολισμό την σε βάθος ανάλυση των δεδομένων, την επικέντρωση στα προβλήματα αλλά και στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής μας, την ανάδειξη των αναγκαίων στόχων για έργα και δράσεις.

Θα έπρεπε επίσης να έχει δοθεί πολύ μεγαλύτερο βάρος στο ζήτημα της ασφάλειας από κινδύνους ξηρασίας και λειψυδρίας που δυστυχώς ελλοχεύουν λόγω κλιματικής αλλαγής και, το κυριότερο, θα έπρεπε να  ενταχθούν στον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό τα κατάλληλα έργα που θα επιφέρουν αποκατάσταση της διαταραγμένης οικολογικής ισορροπίας στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας (ΥΔΘ).

Όπως όλα δείχνουν, η προοπτική να χαράξουμε μια τέτοια μέσο μακροπρόθεσμη στρατηγική βασισμένη στα παραπάνω κριτήρια, παρά τις υποσχέσεις, έχει μάλλον εγκαταλειφθεί και από την Κυβέρνηση και από τους αρμόδιους τοπικούς παράγοντες.

Αυτό άλλωστε υποδηλώνουν και οι άτολμες, σχεδόν απολογητικές, δηλώσεις του κ. Κυρ. Μητσοτάκη για την Θεσσαλία πρόσφατα στην ΔΕΘ, καθώς και η σιωπή της τοπικής ηγεσίας, όπου οι  αρμόδιοι δεν βρίσκουν το θάρρος να επιβάλλουν το σχέδιο που πραγματικά χρειαζόμαστε.

Ας ξεκαθαρίσουμε το εξής : Η πρόθεσή μας δεν είναι να κουνάμε το δάχτυλο και να μοιράζουμε γενικώς ευθύνες προς κάθε κατεύθυνση. Δεν μπορούμε όμως και να αγνοήσουμε το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε κατάσταση συναγερμού και ότι οι κρίσιμες επιλογές αυτής της περιόδου (οι οποίες στο κάτω – κάτω θα έπρεπε να συμβαδίζουν με όσα οι πολιτικοί επί χρόνια υπόσχονται στον θεσσαλικό λαό), θα καθορίσουν το μέλλον της Θεσσαλίας για πολλές επόμενες δεκαετίες.

Με αυτές τις σκέψεις και τις ανησυχίες παρουσιάζουμε συνοπτικά τις προτάσεις μας,που πρέπει να περιληφθούν στα σχέδια που εκπονούνται :

  1. Άμεση εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου εφαρμοστικού σχεδίου (masterplan) με τα αναγκαία έργα και δράσεις για την σταδιακή μείωση των υδατικών ελλειμάτων στο ΥΔΘ, εφαρμογή μιας πολιτικής με κίνητρα και μέτρα για μείωση των καταναλώσεων (κυρίως στη Γεωργία), ένταξη στο «πακέτο» ανάκαμψης νέων ταμιευτήρων νερού περιμετρικά της λεκάνης Πηνειού (Σκοπιά Φαρσάλων, Ελασσόνα, Πύλη, Νεοχώρικ.α) και των σχετικών έργων μεταφοράς και διανομής νερού.
  2. Άμεση επανέναρξη των διαδικασιών ολοκλήρωσης του ημιτελούς ταμιευτήρα Συκιάς επί του Άνω Αχελώου, καθώς και της, πλήρως διανοιγμένης, σήραγγας μεταφοράς (μήκους 18 χλμ.) από Συκιά προς Δρακότρυπα (Μουζάκι), για την οποία απομένει μόνο η εσωτερική επένδυση ενός τμήματος.

Ο ταμιευτήρας Συκιάς αναμένεται να παράσχει την αναγκαία (και επιβαλλόμενη από Ευρωπαϊκή Οδηγία) ασφάλεια της Θεσσαλίας έναντι της αναμενόμενης λειψυδρίας. Επιπλέον προβλέπεται η υδροηλεκτρική αξιοποίηση των υδάτων αυτών (ενέργεια υψηλής αξίας από εγχώρια και ανανεώσιμη πηγή) καθώς και αποθήκευση μέρους της παραγόμενης (από ΑΠΕ) ενέργειας με το σύστημα της άντλησης – ταμίευσης.

  1. Μέρος των σημαντικών αποθεμάτων του ταμιευτήρα Συκιάς, θα μεταφέρονται στον κάμπο για τεχνητό εμπλουτισμό των απειλούμενων υπόγειων υδροφορέων, έτσι ώστε, σε μια πορεία ετών, να καλυφθούν τα τεράστια ελλείμματα νερού που επί σχεδόν τριάντα χρόνια συσσωρεύθηκαν ανεξέλεγκτα και που ο όγκος τους υπερβαίνει τα τρία (3) δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού !

Παράλληλα, κάποιες ποσότητες νερού, θα ανακουφίσουν προσω-ρινά και τους επιφανειακούς υδροφορείς (ποτάμια, λίμνες) έως την ολοκλήρωση των περιφερειακών ταμιευτήρων που προαναφέραμε.

  1. Τέλος, τα ύδατα που αθροιστικά θα διατίθενται πλέον από τους ταμιευτήρες των λεκανών Πηνειού και Αχελώου, υπό προϋποθέσεις, θα προσφέρουν την δυνατότητα για ανάπτυξη της Γεωργίας, σε μια κατεύθυνση αειφορίας, περιβαλλοντικής ασφάλειας, εκσυγχρονισμού, υψηλότερων αποδόσεων, μειωμένου κόστους παραγωγής, αύξησης των γεωργικών εισοδημάτων κ.ο.κ.

Όλα αυτά θα συμβάλλουν επίσης στον διακηρυγμένο και υψηλής προτεραιότητας στόχο της ΕΕ και της χώρας για την «διατροφική ασφάλεια»,με επενδύσεις στην μεταποίηση αγροτικών προϊόντων, την αύξηση των εξαγωγών, με άμεσο θετικό αντίκτυπο στην κοινωνική συνοχή, στην απασχόληση και ειδικά την παραμονή των νέων στον τόπο τους.

Να γιατί ισχυριζόμαστε ότι οι παρεμβάσεις που προτείνουμε είναι «εκ των ουκ άνευ».

Να γιατί επιβάλλεται συνεπώς η απομάκρυνση των εμποδίων για υλοποίηση έργων στον κομβικό τομέα των υδάτων, τα οποία δημιουργούνταιείτε από άγνοια, είτε από κοντόφθαλμες αντιλήψεις για το περιβάλλον, είτε από τις παρωπίδες κάποιων που προτιμούν να δούνε στάσιμη την Θεσσαλία παρά να αποδεχθούν την αυταπόδεικτη ανάγκη ενίσχυσης του υδατικού δυναμικού της μέσω της λεκάνης του Αχελώου. Βεβαίως, όλοι αυτοί, είτε ως Κυβέρνηση είτε ως αντιπολίτευση, απέτυχαν να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη και να «διαγράψουν», όπως επιχείρησαν, το όραμα για την εξάλειψη των τεράστιων υδατικών ελλειμμάτων στους υδροφορείς της Θεσσαλίας με την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων. Το ίδιο θα συμβεί και αυτή τη φορά, η ζημίαόμως από τις όποιες καθυστερήσεις,θα είναι τεράστια για την περιοχή και τη χώρα.

Ας είμαστε όμως δίκαιοι. Σήμερα, όπως διαμορφώνεται η κατάσταση, η Κυβέρνηση του κ. Κυρ. Μητσοτάκη, ακολουθεί αντικειμενικά τις ίδιες πρακτικές με τους προκατόχους της, επιβάλλοντας «πάγωμα» σε όλα τα αξιόλογου μεγέθους έργα ταμίευσης (λ. Πηνειού) και, κατά μείζονα λόγο, στον ταμιευτήρα Συκιάς και την σήραγγα μεταφοράς επί του Αχελώου.

Η παρατηρούμενη απραξία από τον Πρωθυπουργό, τους αρμόδιους  Υπουργούς (Κ. Καραμανλή, Κ. Χατζηδάκη κ.α, χωρίς να αγνοούμε κάποιες κατ’ εξαίρεση θετικές κινήσεις), και η αμήχανη αποδοχή αυτής της αδράνειας από όλους εκείνους που υπηρετούν ή στηρίζουν άκριτα την Κυβέρνηση, δημιουργεί απογοήτευση και αποτελεί διάψευση των ελπίδων στο λαό.

Κάποιες ανούσιες ψευτοδιακηρύξεις από ορισμένους ότι είναι δήθεν «υπέρ της εκτροπής Αχελώου», μάλλον πικρά χαμόγελα προκαλούν και,  φυσικά δεν αλλοιώνουν την πραγματικότητα.

 

Γράφουν οι Αρχοντής Δημήτρης (πρ. Δήμαρχος Καρδίτσας), Γέμτος Φάνης (ομότιμος καθηγητής Παν/μίου Θεσσαλίας), Γιαννακός Κώστας (πρόεδρος Γεωπονικού Συλλόγου Λάρισας), Γκούμας Κώστας (πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ), Καλλές Γιάννης (πρόεδρος Εταιρείας Θεσσαλικών Μελετών), Μπαρμπούτης Τάσος (πρ. γραμματέας ΤΕΕ/Κ-ΔΘ)

 

 

 

 

 

 

 

Comments (0)

Tags: , ,

Κ. Γκούμας: Πότε επιτέλους η Πολιτεία θα αντιμετωπίσει με σοβαρότητα τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό των οργανισμών άρδευσης

Posted on 31 Αυγούστου 2020 by admin

Πολύ συχνά τα ρεπορτάζ των ΜΜΕ – κυρίως των τοπικών – αναφέρονται στα προβλήματα  του τομέα των αρδεύσεων από κακοπληρωτές ΟΕΒ/ΤΟΕΒ, όπως συνέβη και τις ημέρες αυτές που προκάλεσαν και την παρέμβαση του Υφυπουργού κου Κ. Σκρέκα.

Κακή οικονομική διαχείριση, καλλιέργεια λανθασμένης νοοτροπίας στους αρδευτές, ανεξέλεγκτες καταναλώσεις νερού και συσσώρευση οφειλών -κυρίως προς ΔΕΗ – γίνονται όλο και πιο συχνά αντικείμενο ειδήσεων και προβληματισμού.

Ειναι λυπηρό που η κοινή γνώμη ελάχιστα ασχολείται με τα θέματα αυτά. Συνήθως οι πολίτες δεν λαμβάνουν υπόψη τους ότι οι αρδευτές και οι οργανισμοί που λειτουργούν για την εξυπηρέτηση τους διαχειρίζονται το πιο πολύτιμο αγαθό -το νερό- καθώς και έργα και υποδομές, όπως π.χ φράγματα και ταμιευτήρες, αγωγούς μεταφοράς και διανομής, αντλιοστάσια κ.ο.κ, τα οποία συνήθως κατασκευάζονται με δημόσιο χρήμα (δηλαδή χρήματα όλων μας) και αποτελούν δημόσια περιουσία.

Ανάλογα ισχύουν και για το άλλο σημαντικό αγαθό, εκείνο της ηλεκτρικής ενέργειας, που τους χορηγεί η δημόσια, δηλαδή η «δική» μας, ΔΕΗ, στην οποία κάποιοι αφήνουν απλήρωτες τις οφειλές τους και αντικειμενικά συμβάλλουν – και οι αρδευτές – στην συνεχιζόμενη οικονομική της καταβύθιση. Όμως σε πολλές περιπτώσεις η ΔΕΗ δεν ανέχεται τις ολοένα και μεγαλύτερες καθυστερήσεις αποπληρωμής, κυρίως όταν οι αρδευτές δεν αξιοποιούν ούτε καν τις ρυθμίσεις που τους προσφέρονται, οπότε η ΔΕΗ ορθώς -ως ανώνυμη  εταιρία – προβαίνει αναγκαστικά σε διακοπές ηλεκτροδότησης. Τότε λοιπόν όλοι τους «θυμούνται» τον κοινωνικό χαρακτήρα της ΔΕΗ και  οι πολιτικοί εκπρόσωποι των αρδευτών προστρέχουν να προστατέψουν τους «πελάτες» τους, απαιτώντας «λύση» των προβλημάτων, παρατάσεις  η ακόμη και διαγραφές οφειλών, λες και η ΔΕΗ ειναι δικό τους μαγαζί. Και προφανώς τους ειναι αδιάφορο ότι με τέτοιες παρεμβάσεις διαιωνίζουν το απαράδεκτο πελατειακό σύστημα σε μια, σύγχρονη υποτίθεται, ευρωπαϊκή χώρα, ξεχνώντας επιπλέον ότι ο κοινωνικός χαρακτήρας της ΔΕΗ δεν συνάδει με την λογική των κακοπληρωτών και ιδίως εκείνων που εκ συστήματος αποφεύγουν να πληρώσουν.

Μια από τις βασικές αιτίες των φαινομένων αυτών ειναι το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ΟΕΒ/ΤΟΕΒ (από το 1958!!). Έως σήμερα δεν διαφαίνεται διάθεση εκσυγχρονισμού η μετασχηματισμού αυτού του πλαισίου, το οποίο ουσιαστικά  την λειτουργία των οργανισμών άρδευσης την έχει παραδώσει σε συνδικαλιστικού χαρακτήρα διοικήσεις, αμιγώς από αγρότες, χωρίς καν συμμετοχή ειδικών, επιστημόνων κλπ, με περιορισμένο έλεγχο και χωρίς ουσιαστική δημόσια λογοδοσία στους πολίτες,παρότι τα θέματα που χειρίζονται αφορούν σε διαχείριση δημοσίου χρήματος και έχουν ευθέως επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα και οι κυβερνήσεις,για λόγους που όλοι μπορούμε να υποθέσουμε, δεν αγγίζουν εύκολα τέτοια θέματα.

Και για να παραμείνουμε μόνο στην απερχόμενη δεκαετία, παρά τις ανέξοδες διακηρύξεις των πρόσφατων κυβερνήσεων αυτής της περιόδου, για το περιβάλλον και την υπεύθυνη διαχείριση δημοσίου χρήματος, η νοσηρή κατάσταση στους ΟΕΒ/ΤΟΕΒ συνεχίζεται.

Στο πρόσφατο μάλιστα ρεπορτάζ ειναι χαρακτηριστική η δήλωση του Υφυπουργού κου Σκρέκα ότι τα προς είσπραξη χρέη των αρδευτών «δεν συνιστούν αρμοδιότητα» του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αλλά πρόκειται για ζήτημα ανάμεσα στους αρδευτές και την ΔΕΗ.

Με αλλά λόγια  «απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο» και σε ότι αφορά κυβερνητικές διακηρύξεις για εκσυγχρονισμούς και μεταρρυθμίσεις ….ας τα αφήσουμε για μια άλληφορά !

 

Γράφει ο Κώστας Γκούμας, γεωπόνος, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ

 

 

 

Comments (0)

Tags: , ,

Σύγκληση Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής για υδατικό πρόβλημα Θεσσαλίας και Αχελώο

Posted on 21 Ιουλίου 2020 by admin

Τη σύγκληση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής για τη συζήτηση του υδατικού προβλήματος της Θεσσαλίας, παρουσία εκπροσώπων των συναρμόδιων υπουργείων και των επιστημονικών φορέων, ζητά ο βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος με επιστολή του στην πρόεδρό της κ. Διονυσία Αυγερινοπούλου.

Ο Θεσσαλός πολιτικός, που είχε θέσει το ζήτημα και προφορικά στις 17.06.20, κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος για τη μόλυνση των υδάτων του Τιταρήσιου ποταμού με υγρά απόβλητα, επανέρχεται εγγράφως, διατυπώνοντας το σχετικό αίτημα για το μείζον θέμα που απασχολεί, ιδιαιτέρως, τον αγροτικό κόσμο.

Στην επιστολή του ο Μάξιμος Χαρακόπουλος σημειώνει τα εξής:

«Ως γνωστόν, η Θεσσαλία αποτελεί τη μεγαλύτερη αγροτική περιφέρεια της χώρας και συνιστά την καρδιά της αγροτικής παραγωγής. Την ίδια ώρα, όμως, στερείται των απαραίτητων υποδομών που θα της επέτρεπαν να ισοσκελίσει, τουλάχιστον μερικώς, το δυσθεώρητο, και συνεχώς επιδεινούμενο, υδατικό της έλλειμμα, σε αντίθεση με το υδατικό πλεόνασμα της δυτικής Ελλάδας. Έτσι, ο θεσσαλικός κάμπος απειλείται κυριολεκτικά με ερημοποίηση και οικολογική καταστροφή με δραματικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής, αλλά και τις προοπτικές του πρωτογενούς τομέα.

Η ελληνική πολιτεία, για να επιλύσει το συγκεκριμένο πρόβλημα, υιοθέτησε από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και δαπάνησε τεράστια κονδύλια για να ολοκληρώσει το έργο της ήπιας εκτροπής μικρού μέρους των υδάτων του Αχελώου που καταλήγουν στη θάλασσα. Δυστυχώς, εξαιτίας πολλών υποκειμενικών και αντικειμενικών λόγων δεν υπήρξε έως σήμερα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αντιθέτως, φθάσαμε στο σημείο, το ζωτικό αυτό έργο να βρίσκεται πλέον σε οριακή κατάσταση και να απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις για να διασωθεί.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η κύρια παράμετρος που επιβάλλει την ολοκλήρωσή του έργου αυτού, που αδίκως έχει στοχοποιηθεί και συκοφαντηθεί ως φαραωνικό, είναι πρωτίστως η φιλοπεριβαλλοντική του διάσταση, η οποία ωστόσο υποτιμήθηκε.

Υπ’ αυτό το πρίσμα, θα ήθελα και εγγράφως να ζητήσω τη σύγκλιση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, στην οποία προεδρεύετε, με σκοπό την ακρόαση επιστημονικών φορέων και αναγνωρισμένων επιστημόνων, που έχουν ασχοληθεί ενδελεχώς με το υδατικό πρόβλημα της Θεσσαλίας και είναι σε θέση να προτείνουν απτές και εφαρμόσιμες λύσεις, αλλά και να υποδείξουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που μπορούν να αναληφθούν, παρουσία εκπροσώπων των συναρμόδιων υπουργείων».

Comments (0)

Tags: , ,

Κώστας Γκούμας: Δεν πάει άλλο

Posted on 13 Ιουλίου 2020 by admin

Μετά από ένα χρόνο διακυβέρνησης της ΝΔ, η περίοδος αυτή προσφέρεται για την αξιολόγηση του έργου της Κυβέρνησης Κυρ. Μητσοτάκη σε όλους τους τομείς και φυσικά, σε ότι αφορά στη Θεσσαλία, στο μείζον θέμα της Γεωργίας, των υδάτων και της συνακόλουθης οικολογικής απειλής.

Δυστυχώς, οι προσδοκίες που υπήρξαν μετά την αποχώρηση της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, διαψεύσθηκαν. Η πλήρης στασιμότητα που παρέλαβε η Κυβέρνηση της ΝΔ συνεχίζεται έως σήμερα.Συγκεκριμένα :

Ο αναγκαίος ενιαίος σχεδιασμός για έργα και δράσεις στον τομέα των υδάτων παραμένει ανύπαρκτος. Οι κατευθύνσεις που χαράχθηκαν από τις μελέτες των Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΥ) το 2014 (και αναθεωρήθηκαν το 2017) παραμένουν μετέωρες.

Δεν υπάρχει μια σαφής πολιτική μείωσης των καταναλώσεων νερού στη Γεωργία, δεν εφαρμόζονται μέτρα προστασίας των υδατικών επιφανειακών οικοσυστημάτων (Πηνειός, παραπόταμοι), ούτε βεβαίως των υπόγειων υδροφορέων που, λόγω της αλόγιστης υπεράντλησης, συνιστούν την μέγιστη περιβαλλοντική απειλή.

Τα υδατικά ελλείματα αναπαράγονται συνεχώς και παρά τις «σκόρπιες» αναφορές ή «υποσχέσεις» κατά καιρούς, καμμιά συζήτηση δεν γίνεται στα αρμόδια Υπουργεία, για ένταξη νέωνέργων εντός της λεκάνης Πηνειού, με αξιόλογο όγκο ταμίευσης νερού, όπως π.χ. στη Σκοπιά Φαρσάλων, Πύλη, Ελασσόνα κ.α.

Σε ότι αφορά στην ενίσχυση του υδατικού δυναμικού της Θεσσαλίας, από τον ταμιευτήρα Συκιάς στον Αχελώο (μέσω της σήραγγας μεταφοράς), υπήρξε μια ενεργοποίηση από τον υπουργό κ. Γ. Γεραπετρίτη (μετά από αίτημα των Θεσσαλών) και πραγματοποιήθηκε πριν ένα εξάμηνο μια επιτυχής σύσκεψη στην Αθήνα, με καθολική συμμετοχή Θεσσαλών βουλευτών και φορέων.

Μετά από αυτό ….σιωπή !

Τα αρμόδια Υπουργεία Υποδομών και Περιβάλλοντος – Ενέργειας δεν έδωσαν την παραμικρή ώθηση στα θέματα που εκκρεμούν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Υπουργός Υποδομών κ. Κ. Καραμανλής, σε προ ημερών συνέντευξή του (Καθημερινή, 5/7/2020), κάνοντας ένα ολοκληρωμένο απολογισμό της δωδεκάμηνης υπουργίας του και παρουσιάζοντας τους στόχους της Κυβέρνησης για νέα έργα, δεν κάνει την παραμικρή αναφορά στα έργα Αχελώου, παρότι αυτά είναι πολύ προχωρημένα και η ολοκλήρωσή τους έχει επανειλημμένα εξαγγελθεί από τον Πρωθυπουργό κ. Κυρ. Μητσοτάκη.

Θεωρώ λοιπόν ότι οι πολιτικές ευθύνες του κ. Κ. Καραμανλή είναι πολύ μεγάλες. Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί την τεράστια σημασία των έργων αυτών για την αντιμετώπιση της οικολογικής απειλής στη Θεσσαλία, για την ασφάλεια που παρέχουν σε περιπτώσεις λειψυδρίας, για την αδιαμφισβήτητη αξία τους για τον πρωτογενή τομέα και την διατροφική ασφάλεια της χώρας μας και τέλος για τα οφέλη από την πολύτιμη ηλεκτρική ενέργεια που θα παραχθεί.

Εάν λοιπόν η αδράνεια οφείλεται σε ανεπάρκεια ή συνειδητή επιλογή του Υπουργού, οφείλει ο κ. Πρωθυπουργός να ξεκαθαρίσει στους Θεσσαλούς (και όχι μόνο) πόσο αξιόπιστες είναι οι υποσχέσεις του για επίλυση του υδατικού προβλήματος της Θεσσαλίας και την ολοκλήρωση των ημιτελών έργων Αχελώου ή  να παρουσιάσει ο ίδιος το εναλλακτικό σχέδιο δράσης για την υπέρβαση των προβλημάτων που σχετίζονται με την ανάπτυξη αλλά και την ίδια την ζωή των πολίτων.

Ανάλογη αδράνεια παρατηρείται και από τον Υπουργό κ. Κ. Χατζηδάκη. Παρήλθε ήδη μία ολόκληρη χρονιά και ακόμα δεν ανακοινώθηκε η άρση της πρωτόγνωρης και αντιδεοντολογικής απόφασης Φάμελλου, η οποία «απαγόρευσε» (!) στους μελετητές των ΣΔΥ να συνυπολογίσουν τα νερά του Αχελώου για την κάλυψη των υδατικών ελλειμάτων της Θεσσαλίας. Επίσης στο ίδιο Υπουργείο κανείς δεν εργάζεται  ώστε να υπάρξει απόφαση πως θα αξιοποιηθούν υδροηλεκτρικά τα νερά της Συκιάς. Άραγε τι περιμένουν ; Δεν αντιλαμβάνονται ότι όλα αυτά πάνε πίσω την ολοκλήρωση των έργων Αχελώου ; Γνωρίζουμε φυσικά ότι ο κ. Χατζηδάκης είναι αντίθετος με την επέκταση της υδροηλεκτρικής ενέργειας (όπως και ο προκάτοχός του κ. Σταθάκης του ΣΥΡΙΖΑ) και ότι εξαίρεσε αντίστοιχα έργα από τον ενεργειακό σχεδιασμό της Κυβέρνησης. Μήπως τελικά υπάρχουν συμφέροντα που πιέζουν για την εγκατάλειψη των έργων Αχελώου για να μην παραχθεί ανταγωνιστική για αυτά υδροηλεκτρική ενέργεια και τους «περιορίσουν τον χώρο» για περισσότερα κέρδη ;

Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, η χώρα μας βρίσκεται μπροστά σε νέες προκλήσεις για χρηματοδότηση έργων (ύψους 32 δις ευρώ), που, σε συνδυασμό με τα 10 δις ευρώ του ΕΣΠΑ, θα δώσουν την δυνατότητα να ολοκληρωθούν παλιά και να υλοποιηθούν πολλά νέα έργα στον τόπο μας.

Και όμως, σε αυτή την δυνατότητα που παρουσιάζεται, το Υπουργείο Υποδομών αλλά και το Ενέργειας – Περιβάλλοντος – Υδάτων εμφανίζουν τέτοια ανεπάρκεια που αντικειμενικά, υπονομεύει τις προοπτικές της Θεσσαλίας στους αντίστοιχους τομείς.

Και με την ευκαιρία αυτή εκφράζουμε μια ακόμη απορία. Τους δώδεκα τελευταίους μήνες είδαν το φως της δημοσιότητας πάρα πολλά ρεπορτάζ και πλήθος φωτογραφιών (κυρίως αυτές….) από επισκέψεις πολιτικών στελεχών της ΝΔ στους Υπουργούς Χατζηδάκη και Καραμανλή. Άραγε όλοι αυτοί οι εκπρόσωποί μας έθεσαν τα προαναφερθέντα ζητήματα στους Υπουργούς, πίεσαν για επίλυση των εκκρεμοτήτων και τέλος πάντων, ποια γνώμη σχημάτισαν για τις προθέσεις της Κυβέρνησης ;

Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να μας ενημερώσουν για όλα αυτά και, το κυριότερο, να ηγηθούν μιας πρωτοβουλίας, μαζί με τους φορείς, ώστε επιτέλους η Κυβέρνηση να πιεστεί να βγει από την απραξία και να διαφοροποιηθεί έμπρακτα από την πολιτική ΣΥΡΙΖΑ, που τόσα και τόσα του καταλόγιζε την περασμένη τετραετία (ως αντιπολίτευση), για την παντελή εγκατάλειψη των έργων Αχελώου.

Ο χρόνος τρέχει ….. Ας ελπίσουμε ότι, έστω και τώρα, η Κυβέρνηση θα αφυπνισθεί και θα εργαστεί να καλύψει το χαμένο έδαφος. Εάν αυτό δεν συμβεί, τότε η πολυδιαφημισμένη αποφασιστικότητα του Πρωθυπουργού απέναντι σε δύσκολα προβλήματα ή/και συμφέροντα θα έχει διαψευσθεί στην πράξη.

 

Γράφει ο Κώστας Γκούμας, γεωπόνος, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ

Comments (0)

Tags: , ,

Μετέωρες οι κυβερνητικές υποσχέσεις για τα υδατικά της Θεσσαλίας

Posted on 28 Μαΐου 2020 by admin

Μετά την παρέλευση ενός αξιόλογου χρονικού διαστήματος δέκα μηνών από την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη ΝΔ και τον κ. Μητσοτάκη, είναι πλέον καιρός να υπάρξουν κάποια σχόλια/συμπεράσματα για το έργο που παρήχθη στον τομέα των υδάτων στη Θεσσαλία.

Με δεδομένο μάλιστα ότι  η πανδημία καθόλου δεν επηρέασε τη παραγωγή  έργου από την Κυβέρνηση,  (το αποδεικνύουν τα Ν/Σ για την παιδεία, περιβάλλον, δικαιοσύνη κ.α.), η απραξία στον τομέα υδάτων και μάλιστα σε μια δύσκολη υδρολογική χρονιά, προκαλεί εύλογες απορίες.

Επειδή πολλοί ρωτούν  τι  ακριβώς θα έπρεπε να έχουν κάνει (όχι με δηλώσεις αλλά με έργα) τα διαφορά Υπουργεία και ποιες είναι οι εκκρεμότητες που υπάρχουν σε αντίστοιχες δράσεις και έργα για τα ύδατα της Θεσσαλίας, παραθέτουμε συνοπτικά κάποιες βασικές παραμέτρους του ζητήματος, κατά τομέα ευθύνης :

  1. Σχεδιασμός για άμεση αντιμετώπιση υδατικών ελλειμμάτων εντός της λεκάνης Πηνειού.Υπάρχουν τα αναθεωρημένα (2017) Σχέδια Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΥ), τα οποία επιτρέπουν την απρόσκοπτη προώθηση βασικών, μεσαίου μεγέθους, έργων ταμίευσης νερού (και τα αντίστοιχα έργα μεταφοράς – άρδευσης), όπως Σκοπιάς (Ενιπέα Φαρσάλων), Πύλης και Νεοχωρίτη (Τρικάλων), Μουζακίου, Ελασσόνας και άλλα μικρότερα έργα, κάποια από τα οποία διαθέτουν αξιόλογο βαθμό ωριμότητας.

Αρμόδια Υπουργεία (κυρίως) το Υποδομών και το Αγροτικής Ανάπτυξης.

Έως σήμερα δεν διαπιστώνεται καμία πρόοδος ή έστω πολιτική δέσμευση ότι ένα τουλάχιστον από τα προαναφερθέντα έργα  θα  προωθηθεί εντός της τρέχουσας κυβερνητικής  4ετίας.

Στο μεταξύ τα υδατικά ελλείμματα της Θεσσαλίας ολοένα διευρύνονται.

Και όπως έλεγε πριν πέντε μήνες στη Λάρισα ο Υπουργός κ. Κ. Καραμανλής:«Η Θεσσαλία αντιμετωπίζει ένα σοβαρότατο και επείγον υδατικό και οικολογικό πρόβλημα, εξ αιτίας της υπεραντλήσεως μη ανανεούμενων υπόγειων υδάτων. Δεν μπορούμε να ενδιαφερόμαστε για το περιβάλλον και να το αγνοούμε αυτό, ούτε να συζητάμε για βιώσιμη ανάπτυξη και να μην λύνουμε ένα τέτοιο πρόβλημα …».

Περιττό  να προσθέσουμε οτιδήποτε !

  1. Ενίσχυση του υδατικού δυναμικού της λεκάνης Πηνειού από εκείνη του Αχελώου. Αυτή μπορεί να επιτευχθεί με την ολοκλήρωση του φράγματος Συκιάς και της σήραγγας μεταφοράς νερού, με σκοπό κυρίως (αλλά όχι μόνο) την αναπλήρωση των μόνιμων υπόγειων αποθεμάτων νερού, που έχουν εξαντληθεί από τις ανεξέλεγκτες (με την ανοχή της Πολιτείας)  υπεραντλήσεις των 25 τελευταίων ετών.

Να τι έλεγε στην ίδια ομιλία του  για αυτά τα έργα ο κ. Κ. Καραμανλής : «…ξεκινάμε από μηδενική βάση, γιατί το σχέδιο διαχείρισης των υδάτων της λεκάνης απορροής Αχελώου, που εγκρίθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ στο τέλος του 2017, προβλέπει μηδενική μεταφορά υδάτων προς τη Θεσσαλία. Συνεπώς πρέπει να εξετασθεί και να διερευνηθεί η δυνατότητα τροποποίησης του υφισταμένου σχεδιασμού του φράγματος Συκιάς…».

Έως σήμερα όμως ούτε ο σχεδιασμός για την Συκιά ανακοινώθηκε, ούτε τεχνικές μελέτες δημοπρατήθηκαν, ούτε οριστικοποιήθηκε η επιλογή  πως θα αποφευχθεί η κατάκλυση της Μονής Μυροφύλλου (απόφαση 26/2014 του ΣτΕ), ούτε υπήρξαν αποφάσεις για τον (ή τους) υδροηλεκτρικούς σταθμούς που θα αξιοποιήσουν τα νερά της Συκιάς. Χωρίς την οριστικοποίηση όλων των παραπάνω  θεμάτων, δεν είναι δυνατόν να προκηρυχθεί η αναγκαία νέα τεχνική μελέτη για το φράγμα Συκιάς και να υπάρξει πρόοδος στην υπόθεση  μεταφοράς υδάτων του Αχελώου στη λεκάνη του Πηνειού!

  1. Αλλά και από την πλευρά του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας (και υδάτων) κ. Κ. Χατζηδάκη δεν υπήρξε κάποια εξέλιξη στην εκκρεμότητα αναθεώρησης των ΣΔΥ και την επαναφορά του σεναρίου (όπως αυτό ίσχυε πριν το 2017) για μεταφορά υδάτων από τον Αχελώο.

Στην πράξη, και οι  δυο Υπουργοί, δεν εργάζονται στην κατεύθυνση στην οποία   δημοσίως δεσμεύτηκε ο κ. Πρωθυπουργός, δηλαδή ότι θα ολοκληρώσει τα έργα Άνω Αχελώου.  Ή μήπως να υποθέσουμε ότι και ο ίδιος ο  κ. Μητσοτάκης, για λογούς που δεν γνωρίζουμε, έχει μεταβάλλει την διακηρυγμένη θέση του;

Πρέπει να τονιστεί ότι η όποια μεταφορά υδάτων πρέπει να είναι συμβατή με τις ποιοτικές (οικολογικές κυρίως) και ποσοτικές ανάγκες της λεκάνης Πηνειού.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κ. Χατζηδάκης, όταν πριν λίγους μήνες πιέστηκε από τις θεσσαλικές οργανώσεις, επειδή είχε «ξεχάσει» να συμπεριλάβει την Συκιά στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας  έως το 2030, υποχώρησε μεν με δηλώσεις ότι τελικά θα αξιοποιηθεί ενεργειακά η Συκιά, όμως τίποτε δεν προχώρησε επί της ουσίας. Στο μεταξύ άλλα έργα ΑΠΕ, ιδίως ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά και έργα υδρογονανθράκων (φυσικό αέριο) προωθούνται απρόσκοπτα και προνομιακά, παρά τις πιέσεις που δέχεται η Κυβέρνηση για οικολογικές επιπτώσεις, εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων κ.α.

Μήπως τελικά το σκηνικό  της εγκατάλειψης των έργων Αχελώου (συμπεριλαμβανομένης της Συκιάς και της Μεσοχώρας) συνδέεται και με πιέσεις από τον επιχειρηματικό χώρο ;

  1. Σε ότι αφορά τον πρωτογενή τομέα, πολλοί αναλυτές της εξέλιξης της Ελληνικής οικονομίας μετά την πανδημία, αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για τον τομέα με τις λιγότερες αβεβαιότητες. Διότι δεν επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την πανδημία (όπως π.χ. ο τουρισμός) και προσφέρεται προνομιακά, στη βάση φυσικά ενός νέου σχεδιασμού με μέτρα στήριξης και κατεύθυνσης των αγροτών, για πρόσθετες επενδύσεις και παραγωγή πλούτου για την ανάπτυξη της χώρας.

Η Θεσσαλία, αυτονόητα, θα αποτελούσε πρώτη επιλογή για κάτι τέτοιο.

Όμως πόσο έχει ασχοληθεί  ο αρμόδιος Υπουργός Γεωργίας κ. Βορίδης με αυτές τις προοπτικές ;

Γιατί δεν είδαμε κάποια διαβούλευση ή συνεργασία με επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς στη Θεσσαλία ;

Πως σκέπτεται να χειρισθεί το μεγάλο θέμα των αρδεύσεων, οι οποίες στην πραγματικότητα στηρίζονται τόσο στην συνεχιζόμενη καταστροφική υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας των υδατικών οικοσυστημάτων της Θεσσαλίας, όσο και στην ανοχή των αρχών στην κατάφωρη (κάθε χρόνο) υπέρβαση του υδατικού της ισοζυγίου;

Τι μέτρα προτείνει το Υπουργείο Γεωργίας για την συνεχιζόμενη υποβάθμιση των εδαφών που αποτελούν (μαζί με το υδατικό) θεμελιώδεις παράγοντες που πρέπει να αντιμετωπιστούν για την  αειφορική ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα ;

Τι πιέσεις ασκεί και πως συνεργάζεται με τα προαναφερθέντα Υπουργεία ώστε να αντιμετωπίσουν σφαιρικά τα μεγάλα προβλήματα της Θεσσαλίας ;

  1. Τέλος, σε μια Κυβέρνηση που παρουσιάζει εκσυγχρονιστικό προφίλ, είναι αδύνατον να μην έχουν αντιληφθεί, (ειδικά τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης), ότι το θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης υδάτων είναι ξεπερασμένο, επιβαρυντικό για το περιβάλλον, συμβάλλει στην σπατάλη του νερού και επιφέρει τεράστια αύξηση στην δαπάνη του κόστους άρδευσης (λόγω ενέργειας) και κατ’ επέκταση, στο τελικό κόστος παραγωγής αγροτικών προϊόντων .

Δυστυχώς ο αρμόδιος κ. Χατζηδάκης (και η Κυβέρνηση) αγνόησε τις προτάσεις που από καιρό οι θεσσαλικοί  φορείς (ΠΕΔ, επιμελητήρια, επιστημονικές οργανώσεις κ.λ.π.) είχαν υποβάλλει για δημιουργία φορέα διαχείρισης υδάτων με συμμετοχή των χρηστών, όπως συμβαίνει σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

Φαίνεται όμως ότι ούτε τον κ. Βορίδη απασχόλησαν οι επιπτώσεις από την διαιώνιση αυτών των προβλημάτων.

Ή μήπως πιστεύει ότι με το να γίνουν οι αγρότες μικροεπενδυτές φωτοβολταϊκών «επιλύεται» το πρόβλημα της μεγάλης ενεργειακής δαπάνης (το ισχυρίζονταν πανηγυρικά και ο κ. Κόκκαλης επί ΣΥΡΙΖΑ) και ότι αίρονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις  από τις υπεραντλήσεις ;

Όλα όσα λέμε θεωρούμε ότι αποτελούν υποχρέωση οποιασδήποτε Κυβέρνησης. Μικροπολιτική και φθηνές κομματικές  «αψιμαχίες» δεν είναι στις προθέσεις μας.

Ο καθένας πλέον καλείται να αναλάβει τις ευθύνες του.

Οι τοπικοί ηγέτες των θεσσαλών (Βουλευτές, Περιφέρεια, Δήμοι κ.λ.π.) γνωρίζουν τα θέματα, έχουν από χρόνια υποβάλλει τεκμηριωμένες προτάσεις και δεν μένει παρά να διεκδικήσουν την υλοποίηση τους από τον Πρωθυπουργό κ. Κ. Μητσοτάκη και τους Υπουργούς του, δηλαδή όπως ακριβώς πολιτεύθηκαν όλα αυτά τα χρόνια απέναντι στις προηγούμενες Κυβερνήσεις.

Ανάλογα με την στάση τους πιστεύουμε ότι θα κριθούν από τους πολίτες της Θεσσαλίας !

 

Γράφουν οι Γέμτος Φάνης (ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας), Γιαννακός Κώστας (Πρόεδρος Γεωπονικού Συλλόγου Λάρισας), Γκούμας Κώστας (πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ), Καλλές Γιάννης (Πρόεδρος Εταιρείας Θεσσαλικών Μελετών)

 

Comments (0)

Tags: , ,

Τα ξεχασμένα υδατικά και οικολογικά ζητήματα στην Θεσσαλία

Posted on 13 Μαΐου 2020 by admin

Πολλά γράφονται και λέγονται καθημερινά για την πανδημία του κορωναϊού, τις επιπτώσεις που υπήρξαν, τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στην κοινωνία, την οικονομία κλπ.

Μια πρώτη παρατήρηση ειναι ότι αυτήν την περίοδο στην χώρα μας υπήρξαν κρατικοί-κυβερνητικοί τομείς που συνέχισαν να εργάζονται συστηματικά, παρότι η δημόσια διοίκηση και μεγάλο μέρος του παραγωγικού τομέα είχε «σβήσει» τις μηχανές λόγω των υγειονομικών μέτρων.

Και δεν αναφερόμαστε στα αυτονόητα (τον τομέα της Υγείας, την Αστυνομία κλπ.) αλλά σε τομείς  που δεν συνδέονται με την αντιμετώπιση της πανδημίας και συνέχισαν να υλοποιούν απρόσκοπτα τον σχεδιασμό τους. Για παράδειγμα το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκπόνησε ένα ολοκληρωμένο Ν/Σ, το οποίο μάλιστα ψηφίστηκε ήδη από τη Βουλή. Ανάλογη δραστηριότητα επέδειξε το Υπουργείο Παιδείας, ενώ σε πρόσφατη συνέντευξη του εκπρόσωπος του πρωθυπουργικού επιτελείου δήλωσε ότι ο προγραμματισμός της κυβέρνησης προβλέπει έως τέλος Ιουλίου να έχουν ψηφισθεί 26 νομοσχέδια !

Το συμπέρασμα είναι ότι σε εκείνα τα θέματα που ο κ. Πρωθυπουργός και οι Υπουργοί του θεωρούν πως έχουν προτεραιότητα, η παραγωγή κυβερνητικού έργου  γίνεται χωρίς παρεκκλίσεις και ανεξάρτητα από τις δυσκολίες που δημιούργησε η πανδημία.

Κάνοντας μια προσομοίωση των παραπάνω στη Θεσσαλία θα παρατηρήσουμε πως το μεγάλο οικολογικό και παραγω-γικό πρόβλημα των υδάτων, πάρα την κρισιμότητα  του, βρίσκεται δυστυχώς έξω από την επικέντρωση του κυβερνητικού έργου και μάλλον μακριά από το ενδιαφέρον του  Πρωθυπουργού και των αρμοδίων Υπουργών Υποδομών (κ. Κ. Καραμανλή), Περιβάλλοντος και Ενέργειας (κ. Κ. Χατζηδάκη) και Αγροτικής Ανάπτυξης (κ. Μ.Βορίδη), παρά τις ελπιδοφόρες διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης μετά τις περυσινές εκλογές.

Τα αντίστοιχα έργα παραμένουν βαλτωμένα και όλες οι προτάσεις που επανειλημμένα υποβλήθηκαν (δες εδώ {1} τον σύνδεσμο με τα ρεπορτάζ, υπομνήματα και αποτίμηση για την σύσκεψη που έγινε υπό τον κ. Γ. Γεραπετρίτη στις 16/1/2020) βρίσκονται στον αέρα και προκαλούν απογοήτευση στους Θεσσαλούς που βλέπουν να χάνεται ανεκμετάλλευτο το πρώτο δεκάμηνο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Άλλωστε, αμέσως μετά τις εκλογές του περασμένου έτους, είχαμε προειδοποιήσει ότι δεν πρέπει να χαθεί ούτε μέρα από το πρώτο κρίσιμο διάστημα της νέας διακυβέρνησης, γιατί όσο λιγοστεύει ο χρόνος τους τόσο λιγοστεύουν και οι πιθανότητες να μπούνε αυτά τα θέματα σε μια πορεία επίλυσης. Δυστυχώς δεν φαίνεται να εισακουσθήκαμε.

Στην πράξη λοιπόν «ξεφύγαμε» από μια πολυετή περίοδο  απραξίας και δογματικής προσκόλλησης στον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ (και όχι στην προώθηση) λύσεων για την αντιμετώπιση των ποικίλλων  προβλημάτων που δημιουργούν τα τεράστια υδατικά ελλείμματα στη Θεσσαλία, και τελικά εισήλθαμε, παρά την αλλαγή ρητορικής, σε μια νέα περίοδο στασιμότητας με το μετέωρο βήμα της νέας κυβέρνησης.

Σήμερα σε όλον τον πλανήτη, και φυσικά και στην Ελλάδα, όλοι ασχολούνται ήδη με την επόμενη μέρα  της πανδημίας και κυρίως με την επανεκκίνηση της οικονομίας σε κάθε περιοχή. Για την Θεσσαλία και τον τομέα των υδάτων αυτό σημαίνει να υπάρξει σχεδιασμός για δράσεις και έργα που σχετίζονται με την στήριξη της γεωργίας-κτηνοτροφίας, την παραγωγή πράσινης ενέργειας από εγχώριους πόρους, την δημιουργία θέσεων εργασίας, την εφαρμογή περιβαλ-λοντικής πολιτικής και έργων για την αποκατάσταση της διαταραγμένης οικολογικής ισορροπίας στα υδατικά οικοσυστήματα (υπόγειοι υδροφορίες, ποταμιά, λίμνες κλπ.), την ενίσχυση δράσεων για μείωση των καταναλώσεων νερού με ταχεία ολοκλήρωση ημιτελών έργων που θα συμβάλλουν στην αύξηση του διαθέσιμου υδατικού δυναμικού στην Θεσσαλική λεκάνη (ταμιευτήρας Συκιάς επί του Άνω Αχελώου) καθώς και στην σταδιακή κατασκευή ταμιευτήρων μικρότερου όγκου με τοπική σημασία (πχ ταμιευτήρας Σκοπιάς επί του π. Ενιπέα).

Όλα αυτά έχουν από καιρό καταγραφεί και προταθεί. Περιλαμβάνονται στα Σχέδια Διαχείρισης Υδάτων, ακόμη και στην σχετική λίστα υδατικών έργων την οποία  με ενθουσιασμό έδωσε πρόσφατα στην δημοσιότητα ο Περιφερειάρχης κ. Κ. Αγοραστός. Αρκετά από αυτά έχουν έναν αξιόλογο βαθμό ωριμότητας (πχ ταμιευτήρας Πύλης Τρικάλων και άλλα μικρότερά) και, όπως γράφηκε, σημαντική πιθανότητα χρηματοδότησης από συγκεκρι-μένους πόρους.

Παρόλα αυτά κανείς έως σήμερα, ούτε από την κυβέρνηση (έργα Αχελώου), ούτε από την Αυτοδιοίκηση (περιφερειακά έργα) δεν δεσμεύεται ρητά ότι, εντός της τρέχουσας τετραετίας, κάποιο συγκεκριμένο έργο θα δρομολογηθεί και θα φθάσει σε φάση κατασκευής.

Και όλα αυτά συμβαίνουν στην περίοδο της πανδημίας που, όπως αποδείχθηκε, υπάρχουν μεγάλες τεχνολογικές δυνατότητες στην υπηρεσία του κράτους για αξιόπιστους υπολογισμούς και προβλέψεις, για εκπόνηση και εφαρμογή καλά μελετημένων πλάνων. Αντίθετα στην περιοχή μας και στον κρίσιμο τομέα των υδάτων κινούμαστε χωρίς πυξίδα, χωρίς συγκεκριμένους στόχους, χωρίς χρονικές δεσμεύσεις από το κυβερνητικό επιτελείο, χωρίς καν έναν στοιχειώδη υπολογισμό  ποτέ και πως θα μειωθούν σταδιακά τα καταστροφικά ελλείμματα με τις προαχθείσες δράσεις και έργα και τα οποία – θεωρητικά – λόγω της ευρωπαϊκής οδηγίας 60/2000, έχουμε αναλάβει την υποχρέωση να υλοποιήσουμε !

Και για να είμαστε δίκαιοι, στην κυβερνητική αδράνεια  οι τοπικοί παράγοντες δεν επέδειξαν την μαχητική και διεκδικητική αντίληψη που απαιτείται στις σημερινές συνθήκες. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα συζητήθηκε στη Βουλή το Ν/Σ για το περιβάλλον. Εκεί ακούσαμε πολλούς βουλευτές, μέσα από τις τοποθετήσεις τους για τα γενικά και θεσμικά θέματα, να αφιερώνουν ο καθένας ένα σημαντικό χρόνο, με επίμονες αναφορές, στα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά ζητήματα που απασχολούν την εκλογική τους περιφέρεια. Ας μας συγχωρήσουν προκαταβολικά εάν κάτι μας έχει ξεφύγει, εμείς όμως ούτε ακούσαμε ούτε διαβάσαμε κάποιοι εκπρόσωποι μας στη Βουλή να έχουν αναδείξει τα  μεγάλα εκκρεμή υδατικά προβλήματα της Θεσσαλίας, να προβάλλουν την αναγκαιότητα ολοκλήρωσης των ημιτελών έργων (και μάλιστα απευθυνόμενοι προς μια κυβέρνηση που -υποτίθεται – διάκειται φιλικά σε αυτό τον στόχο), ή, τέλος, να τονίσουν  τις δραματικές οικολογικές επιπτώσεις από την στασιμότητα των θεμάτων. Ακόμη και κατά την διαβούλευση με τους φορείς στην αρμόδια επιτροπή της  Βουλής τα «δικά» μας θέματα  απουσίαζαν «εκκωφαντικά» !

Συμπερασματικά, η πανδημία ούτε πρέπει ούτε μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την αδιαμφισβήτητη υστέρηση προώθησης των μεγάλων θεμάτων της Θεσσαλίας. Απο εδώ και στο εξής κάθε ολιγωρία θα ειναι απαράδεκτη. Η επίτευξη των στόχων που αναφέραμε αποτελεί δικαίωμα και απαίτηση του Θεσσαλικού λαού.

Τα συνεχή δημοσιεύματα, οι καθημερινές δηλώσεις  και οι αντίστοιχες φωτογραφίες αρμοδίων σε εργοτάξια και σε Υπουργικές συσκέψεις δεν μπορούν να κρύψουν την πραγματικότητα, ότι δηλαδή η θέση της Θεσσαλίας στον κρίσιμο τομέα των υδάτων και του περιβάλλοντος βρίσκεται σε διαρκή επιδείνωση, κάτι που πολύ απέχει από τις υποσχέσεις που δοθήκαν, από τις ανάγκες που «φωνάζουν» και από τις δυνατότητες που υπάρχουν.

Η οργανωμένη διεκδίκηση υλοποίησης έργων και υποσχέσεων ειναι πλέον πιο αναγκαία από κάθε άλλη φορά.

 

ΥΓ : Επειδή τις ημέρες αυτές υπεγράφη από τον  Υπουργό Υποδομών η σύμβαση  μιας  εργολαβίας (προϋπολογισμού 1,9 εκατ. ευρώ) των ημιτελών  έργων Αχελώου (Συκιά-σήραγγα), για να μην υπάρξουν  συγχύσεις, διευκρινίζουμε πως αυτή η μικρή εργολαβία  αφορά αποκλειστικά σε εργασίες συντήρησης – υποστήριξης για την αποφυγή καταρρεύσεων, που είχαν εδώ και χρονιά κάνει την εμφάνιση τους λόγω της ανεύθυνης πολυετούς εγκατάλειψης τους, αλλά και υπηρεσιών φύλαξης των έργων.

Άλλωστε πρόκειται για εργολαβία  που με μεγάλη καθυστέρηση υποχρεώθηκε να δρομολογήσει  η προηγουμένη κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ), μετά από εμπιστευτική έκθεση ειδικών συμβουλών, οι οποίοι έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου ανεξέλεγκτων καταρρεύσεων και καταστροφών στην περιοχή. Τώρα, πως μια κυβέρνηση, η οποία διαλαλούσε (όλα τα χρόνια) ότι δεν χρειάζονται τα έργα αυτά, αντί της κατεδάφισης τους, επέλεξε τελικά να τα ….συντηρήσει (;), ε, αυτό εκ φεύγει των ορίων μιας συζήτησης σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο….

Την παραπάνω κοινή επιστολή υπογράφουν οι: Αναγνωστόπουλος Βασίλης, πρ. Νομάρχης Καρδίτσας, Αρχοντής Δημήτρης, αρχιτέκτονας μηχανικός, πρώην Δήμαρχος Καρδίτσας, Γέμτος Φάνης, γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Γκούμας Κώστας γεωπόνος, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κ.Ε, Καλλές Γιάννης, πρόεδρος της ΕΘΕΜ, Λάππας Χρήστος, πρ. Δήμαρχος Τρικκαίων, Μπαρμπούτης Τάσος, μηχανικός, πρ. Γεν. Γραμματέας ΤΕΕ/Κ-Δ Θεσσαλίας, Πατραμάνης Στέφανος, πρ. Νομάρχης Τρικάλων.

 

 

 

 

Comments (0)

Tags: , ,

Η τοποθέτηση του Κων/νου Μητσοτάκη στη Βουλή για το υδατικό της Θεσσαλίας

Posted on 17 Φεβρουαρίου 2020 by admin

Μια συζήτηση στη Βουλή από το παρελθόν, πριν από 18 ολόκληρα χρόνια (18 Φεβρουαρίου 2002), με την ευκαιρία μιας επερώτησης που υποβλήθηκε από την τότε αντιπολίτευση (ΝΔ) προς την Κυβέρνηση (ΠΑΣΟΚ – Πρωθυπουργός κ. Κ.  Σημίτης) και η οποία έφερε την υπογραφή όλων των Θεσσαλών βουλευτών της ΝΔ(σημ. η μόνη βουλευτής από όσους υπογράφουν, που κατέχει και σήμερα έδρα στη Βουλή, είναι η κ. Ζέτα Μακρή), έδωσε την ευκαιρία στον αείμνηστο Κων/νο Μητσοτάκη (τότε επίτιμο Πρόεδρο της ΝΔ) να αναπτύξει τις θέσεις του για τα υδατικά της Θεσσαλίας και ειδικότερα τα έργα Άνω Αχελώου.

Επιλέγουμε χαρακτηριστικά αποσπάσματα αυτής της ομιλίας (από τα πρακτικά της Βουλής{1}σε ολομέλεια) και, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, ο χρόνος σε αυτήν τη χώρα κυλάει, δυστυχώς, πολύ αργά….

 

«…Είναι γνωστό, κύριε Υπουργέ, στην ιστορική περίοδο που γνωρίζουμε πως άλλαξε η μορφή πολλών περιφερειών, οι οποίες μεταβλήθηκαν σε ερήμους από εκεί που ήταν πλούσιες παραγωγικές περιοχές. Από την Λιβύη που ήταν σιτοβολώνας την κλασσική εποχή της Ελλάδος έως μεγάλες περιοχές στην Κεντρική Ασία, που σχετικά πρόσφατα, όταν έπαψαν να αρδεύονται μετεβλήθησαν σε ερήμους……» 

«….Το πρόβλημα της Θεσσαλίας είναι να αρδεύσουμε τις εκτάσεις που αρδεύονται σήμερα κύριε Υπουργέ. Είναι απαράδεκτο να λέει Έλλην Υπουργός στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει  ένα τέτοιο έργο. Αφήστε που έχει και τις άλλες πλευρές τις περιβαλλοντικές. Είναι πρόβλημα ύδρευσης, είναι πρόβλημα προστασίας από το νερό σε περίπτωση χειμάρρων και είναι βέβαιο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι η Ευρώπη μπορεί να χρηματοδοτήσει….»

«…Ο Αχελώος ήταν ένα έργο το οποίο αμφισβητήθηκε έντονα. Το δέχομαι αυτό. Υπήρξαν πολλοί που ήταν αντίθετοι και πολλοί που το στήριξαν. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αφού μελέτησε εις βάθος κατέληξε στην απόφαση ότι το έργο αυτό πρέπει να γίνει  και προχώρησε αποφασιστικά. Έκανε αποφασιστικά βήματα. Το πρωτόκολλο για το οποίο σας μίλησε πρωτύτερα ο κ. Θόδωρος Αναγνωστόπουλος υπεγράφη τον Νοέμβριο του 1991 από όλους τους πολιτικούς παράγοντες της Θεσσαλίας, οι οποίοι εκείνη την εποχή αμφισβητούσαν το αποτέλεσμα  του διαγωνισμού που είχε γίνει. Μάλλον, τον είχαμε βρει κι εμείς το διαγωνισμό αυτόν.  Ούτε  δικός μας ήταν ο διαγωνισμός αυτός. Ο  κ. Τσιμπλάκος επέτυχε πράγματι ένα θαυμαστό αποτέλεσμα. Του είχαν πει να πετύχει 90 δισεκατομμύρια δραχμές και πέτυχε 83 δισεκατομμύρια δραχμές. Γιατί δεν έπρεπε να εκτελεστεί αυτή η σύμβασις ;….»

«…Εγώ πιστεύω ότι το πρόβλημα του Αχελώου το έχετε μέσα στην Κυβέρνηση. Θέλετε ή δεν θέλετε τον Αχελώο ; Τα είχαμε κι εμείς κύριε Υπουργέ. Είναι υπαρκτό πρόβλημα, το καταλαβαίνω, αλλά ο Πρωθυπουργός οφείλει να το λύσει  και η Κυβέρνηση πρέπει να το λύνει. Ναι ή όχι ; Αν δεν θέλετε, να πείτε όχι, αν θέλετε, ναι, να τον προχωρήσετε όπως τον είχαμε προχωρήσει εμείς αποφασιστικά. Διότι δεν θα είχαμε φτάσει σε αυτό το κατάντημα εάν δεν υπήρχε μέσα σας αμφισβήτησις, ναι ή όχι για τον Αχελώο…..»

«….Όσον αφορά το φράγμα  για το οποίο μιλούσατε πρωτύτερα έχω να πω κύριε Υφυπουργέ, η Κυβέρνησις πρέπει  να είναι σε θέση να παίρνει δυσάρεστες αποφάσεις. Πρέπει ενίοτε να δυσαρεστεί και κοινωνικές ομάδες, ένα κομμάτι του πληθυσμού, για να πετύχει ένα μείζον αγαθό. Να έχετε το θάρρος της αντιδημοτικότητας και να αποφασίζετε να εκτελείτε τα έργα. Είναι κατάρα αυτό που κάνετε. Δεν μπορεί να εκτελεστεί κανένα έργο, όταν αρχίζουν οπουδήποτε μικρές, πολλές φορές και όχι σημαντικές τοπικές αντιδράσεις….»(Σημ. Ότι συμβαίνει σήμερα με αλαλάζοντες πρώηνΥπουργούς και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, Αιτωλοακαρνάνες, κ.α).

«…. Ακόμα θα σας πω και κάτι άλλο. Αφορά γενικότερα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Ελλάς και κυβερνάται. Οι παρεμβάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας – το έχω πει πολλές φορές από το Βήμα αυτό και είναι γνωστό πόσο τιμώ τη δικαιοσύνη – είναι πολλές φορές ανεπίτρεπτες σε ότι αφορά ιδιαίτερα στην ερμηνεία του Συντάγματος που αναφέρεται στην προστασία του περιβάλλοντος. Εγώ δέχομαι ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας μπορεί να ακυρώσει μία απόφαση επειδή δεν υπάρχει περιβαλλοντική μελέτη. Όμως δεν δέχομαι ότι επί της ουσίας της περιβαλλοντικής μελέτης, εάν δηλαδή προστατεύεται ή δεν προστατεύεται ένα ιστορικό κειμήλιο, ένας ιστορικός τόπος, το Συμβούλιο της Επικρατείας θα αποφασίσει τελικά και αμετάκλητα  και θα σταματήσει τον ρουν των πραγμάτων και την  εκτέλεση έργων, τα οποία είναι πολύ σημαντικά για την πορεία του τόπου και για τη ζωή του λαού….»(Σημ. Εννοεί την απόφαση του 2001 του ΣτΕ η οποία, ναι μεν απέρριψε όλες τις γνωστές αιτιάσεις της προσφυγής που είχε προηγηθεί, διέταξε όμως την διακοπή των έργων για το μοναστήρι του Αγ. Γεωργίου στο Μυρόφυλλο, το οποίο, με βάση τις ισχύουσες μελέτες, κατακλύζεται από την τεχνητή λίμνη Συκιάς).

«….Σας είπε προηγουμένως ο κ. Ταλιαδούρος πάρα πολύ σωστά ότι η λίμνη Πλαστήρα έγινε μέσα σε πέντε χρόνια στη δεκαετία του ’50, την εποχή που δεν είχαμε βοήθεια από την Ευρώπη και δεν είχαμε αυτές τις λαμπρές τεχνικές εταιρείες που έχουμε σήμερα……..….Η  κατάσταση στη Θεσσαλία είναι τραγική. Φέτος το καλοκαίρι θα έχουμε μεγαλύτερα επεισόδια αναφορικά με την κατανομή του ανύπαρκτου νερού. Το νερό θα το γυρεύουμε διαρκώς και σε χαμηλότερα επίπεδα….Εκεί κατοικεί το ½ του Ελληνικού πληθυσμού, έχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της ελληνικής γεωργικής παραγωγής. Θα την αφήσουμε, δηλαδή, να φτάσει να γίνει έρημος ; Δεν είναι υπερβολές αυτά, ούτε μου αρέσει εμένα να λέω μεγάλα λόγια, αλλά εάν δεν αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της Θεσσαλίας γρηγορότερα, με τους ρυθμούς που ακολούθησε το ΥΠΕΧΩΔΕ ίσα με σήμερα, η Θεσσαλία θα έχει ουσιαστικό πρόβλημα. Γι’ αυτό κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η επερώτηση σωστά γίνεται και η Κυβέρνηση επιτέλους ας ακούσει το καμπανάκι κινδύνου…»(Σημ. Τα σχέδια Διαχείρισης που εγκρίθηκαν πολύ αργότερα – 2014 και αναθεώρηση 2017 – επιβεβαιώνουν τους κινδύνους που εντόπισε ο Κων. Μητσοτάκης, διαπιστώνουν ότι τα συσσωρευμένα ελλείματα μόνο από τους υπόγειους υδροφορείς της ΛΑΠ Πηνειού ανέρχονται σε 3 δις. κ.μ. νερού και ήδη έχουν αυξηθεί κατά τα τελευταία έτη).

 

Παρά τα όσα λέγονταν τότε (2002),στην περίοδο 2004 – 2009 (Κυβέρνηση Κ. Καραμανλή, Υπουργός Γ. Σουφλιάς) τα έργα Αχελώου απέκτησαν ρυθμό και φθάσαμε να έχουν εκτελεστεί, κατά 85% του φυσικού αντικειμένου η (πλήρως διανοιγμένη) σήραγγα των 18 χλμ. και κατά 65% αντίστοιχα το φράγμα Συκιάς.

Πως γίνεται σήμερα, παρά τις δύο σαφείς και «προωθητικές» δηλώσειςτου Πρωθυπουργού κ. Κυρ. Μητσοτάκηότι θα προχωρήσουν τα έργα, να παρατηρείται ακόμη στασιμότητα από τους αρμόδιους Υπουργούς και να μηνδρομολογείται η άρση των εμποδίων και η εξεύρεση κατάλληλων λύσεων για την επανεκκίνηση των έργων ;

Στα ερωτηματικά που εγείρονται ας απαντήσουν οι αρμόδιοι. Θα περιμένουμε…

 

Γράφουν οι Φάνης Γέμτος (γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας) και Κώστας Γκούμας (γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ)

 

Comments (0)

Tags: , ,

Κ. Γκούμας: Αναγκαία εργαλεία για το μέλλον των Υδατικών Έργων στη Θεσσαλία

Posted on 10 Φεβρουαρίου 2020 by admin

Ο σωστός σχεδιασμός και ο έγκαιρος προγραμματισμός δεν υπήρξε ποτέ το δυνατό σημείο τόσο της κεντρικής διοίκησης όσο και των αυτοδιοικητικών ή άλλων φορέων, στους οποίους ο λαός ανέθεσε την διαχείριση των κοινών ζητημάτων, από τα πιο σοβαρά και κρίσιμα έως τα μικρά καθημερινά.

Το πράγμα συνήθως γινόταν δυσκολότερο όταν η υποχρέωση του προγραμματισμού αφορούσε σε θέματα που υπερέβαιναν τα γεωγραφικά ή και διοικητικά όρια ενός μόνο φορέα (π.χ. ενός ΟΤΑ), όπως τα σημαντικά και ευρύτερης σημασίας υδατικά έργα. Παλαιότερα βεβαίως για την έλλειψη συντονισμού υπήρχε και μια δικαιολογία, δεδομένου ότι δεν είχαν ακόμη θεσμοθετηθεί σε όλες τις βαθμίδες της διοίκησης περιφερειακοί φορείς (π.χ. Ενώσεις Δήμων, Αιρετή Περιφέρεια).  Σήμερα όμως τέτοιου είδους υστέρηση στον σχεδιασμό δεν δικαιολογείται.

Κάνουμε τις σκέψεις αυτές γιατί το τελευταίο διάστημα, παράλληλα με τον διάλογο που διεξάγεταιγια τα έργα του Άνω Αχελώου ή/και για νέα υδατικά έργα στη λεκάνη Πηνειού (που διαθέτει σημαντικές δυνατότητες για κατασκευή νέων έργων ταμίευσης),γίνεται ταυτόχρονα και η προετοιμασία – προγραμματισμός για ένταξη έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων στα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ε.Ε. (ΕΣΠΑ και Επιχειρησιακά Προγράμματα 2021-2027).

Η χρηματοδότηση των έργων αυτών θα μπορούσε να επιτευχθεί είτε από τις «δράσεις κλιματικής αλλαγής»είτε από το ΕΤΠΑ(μέσω των στόχων που δίνει έμφαση η νέα προγραμματική περίοδος), δηλαδή «Μια πιο «πράσινη» Ευρώπη με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα» και  «Μια Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της – βιώσιμη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη των αστικών, αγροτικών και παράκτιων περιοχών χάρη σε τοπικές πρωτοβουλίες» .

Από την πληροφόρηση που έχουμε δεν υπάρχει ενιαία άποψηούτε και ενιαίο διεκδικητικό πλαίσιο από το σύνολο των φορέων της Θεσσαλίας,  για τα νέα έργα τα οποία θα προταθούν για ένταξη, στο αρμόδιο Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης.

Την ίδια στιγμή που συμβαίνουν όλα αυτά, οι Θεσσαλοί πολίτες – μεταξύ τους και οι αγρότες – που βιώνουν τα καθημερινά οικονομικά και άλλα προβλήματα, μη έχοντας την κατάλληλη ενημέρωση δεν  ασχολούνται με τα ζητήματα αυτά και φυσικά δεν ασκούν μαζική  ανάλογη πίεση προς τους φορείς που τους εκπροσωπούν (Περιφέρεια, ΠΕΔ, ΤΟΕΒ κλπ).  Και φυσικά ο κάθε  φορέας επιμένει σε αυτό που γνωρίζει καλλίτερα, δηλαδή αποσπασματικές διεκδικήσεις έργων για την περιοχή του χωρίς ανάλογη τεκμηρίωση.

Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και αυτό του φράγματος Σκοπιάς (Παλιοδερλί) στον Ενιπέα Φαρσάλων, ενός από τα πιο σημαντικά μεγάλα έργα για την περιοχή αλλά και για την Θεσσαλία, το οποίο με αντικειμενικά και επιστημονικά κριτήρια θα έπρεπε να είναι από τα πρώτα στην λίστα της διεκδίκησης, πλην όμως δεν έχει οριστική μελέτη !.

Και να σκεφθεί κανείς ότι διαθέτουμε ήδη εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΣΔΥΘ), στο οποίο υπάρχουν προτάσεις για έργα και δράσεις που αξιοποιούν υδατικούς πόρους της Θεσσαλίας. Από τον κατάλογο των έργων αυτών (που μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να βρουν στο ΦΕΚ ΤΒ 6482/29.1.2017) ενδεικτικά θα αναφέρω μόνο τα«δρομολογημένα» (Φράγμα Αγιονερίου Ελασσόνας και Δελερίων) και τα «πρόσθετα» (που έχουν μέση ή μικρή ωριμότητα από πλευράς μελετών) όπως ο ΡουφράκτηςΤιτάνου, τα Φράγματα Νεοχωρίτη Τρικάλων, Παλιοδερλί Φαρσάλων, ΚαλούδαςΕλασσόνας, κ.α.

Τα έργα αυτά και μόνο αυτά μπορούν στο μέλλον να ενταχθούν και ναχρηματοδοτηθούν από ευρωπαϊκά  προγράμματα, πλην όμως, παρά την πρόβλεψη – πρόταση του ΣΔΥΘ (2014 & 2017), τα τελευταία έξη χρόνια ουδείς ενδιαφέρθηκε να πιέσει τιςεκάστοτε κυβερνήσεις, ούτε οι αρμόδιες υπηρεσίες (κεντρικές ή περιφερεια-κές) φρόντισαν να χρηματοδοτήσουν τις μελέτες, ώστε ορισμένα από τα έργα αυτά να «ωριμάσουν», να ενταχθούν στο προσεχές ΕΣΠΑκαι να ανακουφίσουν τα υδατικά ελλείμματα του κάμπου της Θεσσαλίας.

Εξαίρεση στην γενική αυτή αδιαφορία αποτελεί η κοινή δράση κάποιων φορέων όπως η ΠΕΔ,το ΓΕΩΤΕΕ και η ΕΘΕΜ, που έχουν επανειλημμένα αναφερθεί στην ανάγκη  εκπόνησης ενός ενιαίου  – γενικού πλάνου υδατικών έργων (masterplan), όπου εκτός από τον προσδιορισμό έργων και δράσεων, θα καθοριστούν κριτήρια προτεραιότητας, ώστε να αποφεύγονται λανθασμένες, ακριβές  ή  τοπικιστικές επιλογές.

Η απουσία διαμόρφωσης κοινών θέσεων και προτάσεων των θεσσαλικών φορέων προς την κεντρική εξουσία και η έλλειψη συνεργασίας των πολλών συναρμόδιων υπουργείων και υπηρεσιών,φαίνεται ότι θα καθορίσουν το αποτέλεσμα για τα μελλοντικά υδατικά έργα της Θεσσαλίας.

Να θεωρήσουμε άραγε ότι είναι αργά, έστω και αυτή την ώρα, για να συντονιστούν οι φορείς της Θεσσαλίας και να απαιτήσουν ένα σχεδιασμό βασισμένο σε ιεραρχημένα κριτήρια που οι ίδιοι θα πρέπει να θέσουν στην κεντρική διοίκηση ;  Να πιστέψουμε ότι η αξιωματική αντιπολίτευση (και όχι ο κ. Φάμελλος) έχει αντιληφθεί ότι τα πέντεχρόνια (ως Κυβέρνηση) επαρκούσαν για την ωρίμανση των αναγκαίων μελετών για τα κρίσιμα υδατικά ζητήματα της Θεσσαλίας;Να ευελπιστούμε ότι η κυβέρνηση και τα τοπικά πολιτικά της στελέχη θα αντιληφθούν ότι πριν περάσει το δεύτερο εξάμηνο διακυβέρνησης μας χρειάζεται επειγόντως ένας σχεδιασμός – masterplan για τα υδατικά της Θεσσαλίας ;Θα μπορούσαμε άραγε να περιμένουμε κάποιες πρωτοβουλίες από όλους ;

Η ζωή θα δείξει.  Και όπως έλεγε και ο Καζαντζάκης «φοβέρα θέλει και ο θεός για να κάμει το θάμα του»….

 

Γράφει ο Κώστας Γκούμας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κ.Ε

Comments (0)

Tags: , ,

Γ. Κωτσός: Σύσταση τώρα του αναγκαίου Φορέα Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας

Posted on 15 Ιανουαρίου 2018 by admin

Αρχή του νέου χρόνου και ήδη ανακοινώθηκε  από την Κυβέρνηση η οριστική έγκριση των νέων αναθεωρημένων Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔ) για όλα τα Υδατικά Διαμερίσματα (ΥΔ) της χώρας, μεταξύ των οποίων και της Θεσσαλίας (EL08).

Η διαδικασία διαβούλευσης για την αναθεώρηση του ΣΔ Θεσσαλίας που είχε εγκριθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση (Σεπτέμβριος 2014),  κορυφώθηκε κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου του περασμένου έτους.  Εκεί καταθέσαμε τις απόψεις μας αλλά και τις αντιρρήσεις μας σε καίρια ζητήματα, όπως για παράδειγμα η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα των θέσεων της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων (ΕΓΥ) και του αρμόδιου Υπουργού κ.Σ. Φάμελλου, που κατά την άποψη μας, λανθασμένα θεωρούν ότι με τις προτάσεις τους το υδατικό ισοζύγιο της θεσσαλικής λεκάνης θα πάψει να είναι ελλειμματικό.

Δεν πρόκειται στο παρόν να επαναφέρουμε προς συζήτηση της αδήριτη ανάγκη πρόσθετης ενίσχυσης του υδατικού δυναμικού της Λεκάνης Απορροής Ποταμού Πηνειού, κάτι που αναδείχθηκε από πλήθος επιστημονικών και κοινωνικών οργανώσεων κατά την διαβούλευση του Φθινοπώρου 2017 και δυστυχώς για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς αγνοήθηκε από τις τελικές επιλογές της κυβέρνησης.  Αυτή τη φορά θα περιοριστούμε στο θέμα της εφαρμογής των προβλέψεων και των προτάσεων του νέου Σχεδίου που είναι άλλωστε το πιο ουσιαστικό μέρος του όλου θέματος, δεδομένου ότι, εάν αποτύχει η εφαρμογή του, τότε θα αποτελεί απλά ένα άθροισμα ευχών και κυβερνητικών υποσχέσεων χωρίς αντίκρισμα.

Για να συμβάλλουμε δημιουργικά στον προβληματισμό σχετικά με  το κρίσιμο θέμα της εφαρμογής, θα ανατρέξουμε στην εμπειρία του προηγούμενου Σχεδίου.

Κατά την 3ετία 2015-2017 η Ειδική Γραμματεία Υδάτων  και το Υπουργείο Περιβάλλοντος βρέθηκαν να έχουν στα χέρια τους, για πρώτη φορά, ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο με τεκμηριωμένες θέσεις στο πώς θα προχωρούσαν από εκείνη την περίοδο στην αντιμετώπιση των δραματικά οξυμένων περιβαλλοντικών και υδατικών προβλημάτων, στο πιο επιβαρυμένο υδατικό διαμέρισμα της χώρας, τη Θεσσαλία.

Προφανώς σε μια τόσο σύντομη χρονική περίοδο και με περιορισμένα (λόγω οικονομικών συνθηκών) περιθώρια χρηματο-δότησης,  κανείς δεν ανέμενε την κατασκευή νέων μεγάλων έργων στη Θεσσαλία.  Όμως  είχαμε την προσδοκία ότι θα πραγματοποιηθούν σημαντικά βήματα για την «ωρίμανση» των έργων αυτών (οριστικές τεχνικές μελέτες, περιβαλλοντικές μελέτες, αναζήτηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων κλπ), έτσι ώστε σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα να υλοποιηθούν εντός της λεκάνης Πηνειού, όπως αυτά του Μουζακίου, Παλαιοδερλί, Πύλης, Καλούδας κλπ καθώς και αντίστοιχα έργα μεταφοράς και διανομής υδάτων.

Επιπλέον, στο Σχέδιο του 2014 διατυπώθηκε πλήθος προτάσεων για έργα, δράσεις και «μέτρα» (που πολλά από αυτά επαναλαμβάνονται και στο νέο αναθεωρημένο Σχέδιο), των οποίων η εφαρμογή θα έδινε την δυνατότητα – χωρίς μεγάλες δαπάνες – για επίτευξη των βασικών στόχων του Σχεδίου, όπως η μείωση των καταναλώσεων αρδευτικού (κυρίως) ύδατος, ο περιορισμός των απωλειών, η έναρξη επανατροφοδοσίας υδάτων στους υπόγειους υδροφορείς, η προστασία του Πηνειού κ.ο.κ.

Δυστυχώς, χωρίς την παραμικρή διάθεση μηδενισμού των προσπαθειών των αρμοδίων, η περίοδος  αυτή χαρακτηρίστηκε από εντυπωσιακή αδράνεια και αναποτελεσματικότητα, αφενός ως προς την ωρίμανση νέων έργων, αφετέρου ως προς την εφαρμογή των μέτρων και δράσεων που προβλέπονταν στο  ΣΔ του 2014.

Ένας άλλος  τομέας που θα μπορούσε να υπάρξει σχετική πρόοδος το διάστημα αυτό (2015-2017), ήταν η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου,  ώστε να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις εφαρμογής γενικά των ΣΔ σε όλη τη χώρα. Ειδικά στην περιοχή μας, όπου η περιβαλλοντική υποβάθμιση καθίσταται ίσως  το μέγιστο πρόβλημα της Θεσσαλίας, μια τέτοια βελτίωση αποκτά χαρακτήρα κατεπείγοντος!

Μόνο από τους υπόγειους υδροφορείς τα τελευταία 25 χρόνια, λόγω έλλειψης σχεδιασμού,λήψης μέτρων και αναγκαίων  ελέγχων,  αντλήσαμε περίπου τρία (3) δισεκατομμύρια κ.μ. νερού από μη ανανεωμένα αποθέματα και οδεύουμε δυστυχώς για χειρότερες «επιδόσεις», εφόσον η Πολιτεία ακόμη δεν ασχολήθηκε με το θέμα της συγκρότησης κατάλληλου Φορέα συντονισμού, παρακολούθησης και εφαρμογής των Σχεδίων Διαχείρισης με συμμετοχή – όπως από πολλά χρόνια ζητάμε – των χρηστών νερού στον οργανισμό αυτόν (Αυτοδιοίκηση, αγρότες, βιομηχανία κλπ) .

Μας προξένησε εντύπωση η αναφορά του Ειδικού Γραμματέα Υδάτων κου Ι. Γκανούλη, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ιστότοπο της ΠΕΔ Θεσσαλίας (ypethe.gr),  ότι η εφαρμογή των Σχεδίων Διαχείρισης αποτελεί ευθύνη των τοπικών φορέων και συγκεκριμένα της Περιφέρειας, Δήμων, ΔΕΥΑ, ΜΚΟ (!), καλώντας μάλιστα τους διαχειριστές του ιστοτόπου να απευθυνθούν στους τοπικούς φορείς για απάντηση στο υποβληθέν ερώτημα!

Για μας είναι σαφές πως χωρίς συντονισμό και χωρίς ειδικό φορέα διαχείρισης υδάτων δεν είναι δυνατόν να υπάρξουν σοβαρά αποτελέσματα.  Ούτε η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο, ούτε οι ανεξάρτητες ΔΕΥΑ, ούτε οι ΤΟΕΒ, ούτε κανείς άλλος έχουν από μόνοι τους την δυνατότητα για την υλοποίηση της κολοσσιαίας προσπάθειας που απαιτείται για την ορθολογική Διαχείριση των Υδάτων και τελικά την ανάταξη των ιδιαίτερα επιβαρυμένων οικοσυστημάτων στην περιοχή μας.

Βέβαια, στην ίδια τη συνέντευξή του κ. Ι. Γκανούλη στον ιστότοπο ypethe.gr, με ικανοποίηση διαβάσαμε ότι πλέον η κυβέρνηση, έστω μετά από μια άκαρπη τριετία, αναλαμβάνει κάποια θεσμική πρωτοβουλία προς την κατεύθυνση συντονισμού όσων εμπλέκονται,  ώστε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα διαχείρισης των Υδάτων.  Δεν έχουμε περισσότερα στοιχεία για την πρωτοβουλία αυτή.

Όμως, ως Αυτοδιοίκηση δηλώνουμε ότι θα αναμείνουμε τις προτάσεις των αρμοδίων και θα συμβάλλουμε στο μέτρο του δυνατού, με τις δικές μας δυνάμεις και θέσεις, αφενός στην βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, αφετέρου στην εφαρμογή των προβλέψεων του Σχεδίου Διαχείρισης, στο βαθμό φυσικά που μας δοθούν σχετικές αρμοδιότητες και χρηματοδοτικά εργαλεία.  Παράλληλα, θα είμαστε σε συνεχή επαγρύπνηση απαιτώντας από την κυβέρνηση την υλοποίηση ΟΛΩΝ των υποσχέσεων του περασμένου Φθινοπώρου για νέα έργα στη Θεσσαλία και για την επίτευξη των στόχων που θα διασφαλίσουν την κάλυψη των αναγκών σε νερά (άρδευση, ύδρευση), ταυτόχρονα με την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάταξη των υδατικών οικοσυστημάτων στη περιοχή μας.

Τέλος τονίζουμε ότι επιπλέον καθυστέρηση στην εφαρμογή και υλοποίηση των απαραίτητων μέτρων για την αντιμετώπιση του υδατικού ελλείμματος στη Θεσσαλία θα καταστήσει την κατάσταση μη αναστρέψιμη.

Comments (0)

Tags: , ,

Συνάντηση Ε.ΘΕ.Μ. με τον Ειδικό Γραμματέα Υδάτων

Posted on 04 Αυγούστου 2017 by admin

Συνάντηση με αντικείμενο τα υπό αναθεώρηση Σχέδια Διαχείρισης Υδάτων (Σ.Δ.Υ.) του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας πραγματοποίησε το Δ.Σ. της ΕΘΕΜ με τον Ειδικό Γραμματέα Υδάτων και στελέχη της Ειδικής Γραμματείας (Ε.Γ.Υ.), στις 26 Ιουλίου 2017, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Στη συνάντηση, η οποία έγινε σε πολύ θετικό κλίμα και με πρωτοβουλία της ΕΘΕΜ, συμμετείχαν από την Ε.Γ.Υ. ο Ειδικός Γραμματέας Υδάτων κ. Ι. Γκανούλης, η σύμβουλος της Ε.Γ.Υ. κ. Μπίλλη, η τμηματάρχης κ. Νίκα, η νομικός συνεργάτης κ. Β. Τζατζάκη.

Την ΕΘΕΜ εκπροσώπησαν ο πρόεδρος κ. Γιάννης Καλλές, το μέλος του Δ.Σ. και της επιστημονικής επιτροπής κ. Ανθή Αναγνωστοπούλου, το μέλος του Δ.Σ. κ. Τάσος Μπαρμπούτης.

Στην συνάντηση παρουσιάστηκαν από την Ε.Γ.Υ. οι κατευθύνσεις για τα νέα Σ.Δ.Υ., έγινε συζήτηση για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των μελετών και για το χρόνο διαβούλευσης που θα ακολουθήσει.

Από την πλευρά της, η αντιπροσωπεία της ΕΘΕΜ κατέθεσε τον προβληματισμό της για τις φήμες που διέρρευσαν ότι υπάρχει γραπτή εντολή από την Ε.Γ.Υ. προς τους μελετητές να μην συμπεριληφθεί στην κάλυψη του υδατικού ελλείμματος η μεταφορά μέρους των υδάτων του ταμιευτήρα Συκιάς επί του Άνω Αχελώου.

Ο κ. Γκανούλης παραδέχθηκε την ύπαρξη της σχετικής επιστολής, υποβάθμισε όμως το γεγονός λέγοντας ότι πρόκειται για απλή κατεύθυνση προτεραιοτήτων που όμως δεν θα αποκλείει το σενάριο της μεταφοράς υδάτων από τη Συκιά.

Παρόλα αυτά, σε συνδυασμό με τη απροθυμία του κ. Ειδικού Γραμματέα να γνωστοποιήσει το ακριβές περιεχόμενο της επιστολής, η εικόνα που αποκόμισε η αντιπροσωπεία της ΕΘΕΜ για το θέμα αυτό, δυστυχώς, δεν είναι ενθαρρυντική.

Σε ότι αφορά την διαβούλευση για τα νέα Σ.Δ.Υ. οι παράγοντες της Ε.Γ.Υ. προσδιόρισαν ότι αυτή θα γίνει αφενός ηλεκτρονικά αφετέρου με επαφή με τους φορείς από τα τέλη Αυγούστου και μετά, αλλά θα έχει σχετικά μικρή διάρκεια λόγω πιεστικών χρονοδιαγραμμάτων.

Η ΕΘΕΜ ζήτησε να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις ώστε η διαβούλευση να είναι ουσιαστική και σε βάθος και ζήτησε την προσωπική παρουσία του κ. Γκανούλη στη Θεσσαλία.  Επίσης η ΕΘΕΜ ανέλαβε την υποχρέωση να καταθέσει υπόμνημα με τις προτάσεις της και επέμενε στην ανάγκη ενός ολοκληρωμένου πλάνου (master plan) για το υδατικό διαμέρισμα Θεσσαλίας με καταγραφή, κοστολόγηση, ιεράρχηση και χρονοδιάγραμμα για όλα τα έργα και τις δράσεις που απαιτούνται για την αντιμετώπιση του υδατικού προβλήματος σε βάθος χρόνου.

Ο κ. Γκανούλης αποδέχθηκε την πρόταση αφήνοντας περιθώρια περαιτέρω συζήτησης και συνεργασίας και για το θέμα αυτό αλλά και γενικότερα.

 

Πληροφορίες:

Ιωάννης Καλλές (Πρόεδρος Δ.Σ. Ε.ΘΕ.Μ.). Τηλ.: 2103615649. E-mail: ioannis@kalleslaw.gr

Θεοδώρα Τσιτσιπά (Μέλος Δ.Σ.-Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων Ε.ΘΕ.Μ.). Τηλ.: 6972 261408. E-mail: ethem.press@gmail.com, tsitsipa@gmail.com

 

Comments (0)

Σεπτέμβριος 2020
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930EC